
9 osób
Widoczność: wszyscy
Publikować mogą: wszyscy
Moderacja: przed publikacją
Porcelana
- białe złoto
Waza porcelanowa z epoki dynastii Ming.
(CC BY-SA 3.0; http://pl.wikipedia.org/wik...)
Jednym z najcenniejszych towarów w historii była porcelana. Podobnie jak z jedwabiem, tajemnica jej wyrobu pozostawała przez wiele stuleci wyłącznie w rękach chińskich rzemieślników. Cieńką, półprzeświecającą ceramikę, wytwarzaną z mieszanki glinki kaolinowej, kwarcu i skalenia, uzyskano w II w. n.e. w Chinach. Jej delikatność i lekkość, odróżniająca od innych wyrobów ceramicznych, sprzyjały popularyzacji w kręgach elit i statusowi przedmiotu luksusowego. Począwszy od VI w. nastąpiło zwiększenie produkcji wyrobów porcelanowych, a w X-XII w. nastąpiło znaczne unowocześnienie techniki.
Porcelana w IX w. zaczęła pojawiać się w świecie arabskim, zapewne via Szlak Jedwabny, a od XIV w. zaczęto eksportować ją do Europy. Panowanie dynasti Ming od XIV-XVII w. to czasy największego nasilenia eksportu porcelany, a także jej najbardziej eleganckich form - których wartość stała się prawie przysłowiowa. W tym czasie porcelany używano w Europie jako cennego podarunku o znaczeniu politycznym, zbyt rzadkiego i cennego by nim otwarcie handlować. Zresztą, prestiż chińskiej porcelany oddaje fakt, że china jako określenie porcelany weszło na stałe do niektórych języków (np: francuski, włoski).
Głównym nośnikiem porcelany był Szlak Jedwabny, a później morskie szlaki kupców kolonialnych - od 1517 r. Portugalczyków i od 1598 r. holendrów. Portugalczycy przywieźli nawet próbki glinki kaolinowej, czyli porcelanowej (od gróy Gaoling w Chinach), jednakże nie udało im sie uzyskać porcelany.
Sekret wyroby porcelany został ujawniony w 1712 r. przez francuskiego jezuitę Francois'a Xavier'a d'Entraccoles, w Lettres édifiantes et curieuses de Chine par des missionnaires jésuites. Mniej więcej w tym samym czasie, w Miśni (obecne Niemcy) Ehrenfried Walther von Tschirnhaus oraz Johann Friedrich Böttger niezależnie od Chińczyków opracowali produkcję porcelany. Było to możliwe, gdyż na terenie Dolnego Śląska i Saksonii znajdują się bogate złoża... glinki kaolinowej. Od 1710 ruszyła produkcja porcelany Miśnieńskiej, słynącej z artystycznej formy i elegancji, niezwykle cennej nawet dziś.
W epoce uprzemysłowienia nastąpił dalszy rozwój technik produkcji porcelany, co doprowadziło do upowszechnienia i spadku jej wartości, chociaż pewne kolekcje pozostają bezcenne.